بیماری پس از زایمان علائم و راهکارها
دوران بارداری و پس از آن، دوران بارداری از تغییر عاطفی و جسمی برای مادران است. در حالی که خیلی از مادران، شادی و هیجان را تجربه میکنند، برخی دیگر ممکن است با احساسات ناخوشایندی مانند غم، اضطراب و شدید دست و پنجه نرم کنند. این احساس اگر بیش از دو هفته طول بکشد و در انجام امور روزمره مشکل ایجاد کند، میتواند از عوارض پس از زایمان (افسردگی پس از زایمان یا PPD) باشد.
بیماری پس از زایمان چیست؟
بیماری پس از زایمان نوعی اختلال در زنان است که ممکن است در طول بارداری یا پس از زایمان تحت تأثیر قرار گیرد. این وضعیت بسیار بدتر از “غمگینی نوزاد” (baby blues) است که معمولاً چند روز پس از زایمان شروع می شود و یک تا دو هفته خود را بهبود می بخشد. بیماری پس از زایمان یک بیماری جدی است که نیاز به تشخیص و درمان دارد.
علائم بیماری پس از زایمان:
علائم ناشی از زایمان ممکن است از فرد به فرد متفاوت باشد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- احساس غم، پوچی و ناامیدی مداوم: این احساس ممکن است در ساعات بیشتری وجود داشته باشد.
- از دست دادن به فعالیتهای لذتبخش: مادر ممکن است از کارهایی باشد که قبلاً برایش لذتبخش بوده است، لذت نبرد.
- تغییرات در اشتها و وزن: ممکن است مادر دچار بیاشتهایی یا پرخوری شود که منجر به کاهش یا افزایش وزن قابل توجهی گردد.
- مشکلات خواب: بیخوابی یا خواب بیش از حد میتواند از علائم باشد، حتی زمانی که نوزاد خواب است.
- دریافت و انرژی: احساس شدید و مداوم حتی با وجود یک محیط کافی.
- گناه، احساس بیارزشی و درمان: مادر ممکن است خود را در مراقبت از نوزاد ناتوان و احساس گناه کند.
- در بررسی و تصمیم گیری: تصمیم گیری و تصمیم گیری آسان ممکن است حل شود.
- حرکتپذیری و بیقراری: ممکن است به سرعت عصبانی شود و احساس بیقراری کند.
- نگرانی و شدید: نوزاد بیش از حد در مورد سلامت یا سایر مسائل.
- آسیب آسیب به خود یا نوزاد: این افکار بسیار جدی هستند و نیاز به مداخله فوری دارند.
چه کسانی در خطر خطر پس از زایمان هستند؟
هیچ کس از عوارض پس از زایمان مصون نیست، اما برخی از عوامل میتوانند به آن منجر شوند، از جمله:
- اگر مادر قبلاً دچار افسردگی یا بوده باشد باشد .
- عوارض پس از زایمان در بارداری: احتمال دارد در بارداریهای بعدی بیشتر باشد.
- استرس و فشارهای زندگی: رویدادهای استرسزا، مشکلات مالی یا روابط پرتنش.
- حمایت اجتماعی: عدم حمایت کافی از سوی همسر، خانواده و دوستان.
- مشکلات در دوران بارداری یا زایمان: عوارض بارداری، زایمان زودرس یا زایمان سخت.
- مشکلات مربوط به سلامت نوزاد: بیماری یا مشکلات تغذیهای نوزاد.
- تغییرات طبیعی پس از زایمان: کاهش سلامتیها میتواند در بروز عارضه نقش داشته باشد.
- کمخوابی: خواب مزمن پس از زایمان.
راهکارهای مقابله با عوارض پس از زایمان:
خبر خوب این است که پس از زایمان قابل درمان است و راهکارهای درمانی برای مقابله با آن وجود دارد:
- مراجعه به متخصص: اولین و مهم ترین قدم، صحبت با پزشک یا متخصص بهداشت روان است. آنها میتوانند با ارزیابی نشانهها، تشخیص دقیق و بهترین روش درمانی را توصیه کنند.
- درمان دارویی: در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای ضدمصرف تجویز کند. این داروها میتوانند به تنظیم مواد شیمیایی در مغز کمک کرده و عوارض را کاهش دهند. مصرف دارو باید تحت نظر پزشک و طبق دستور او باشد.
- رواندرمانی (مشاوره): صحبت با یک روانشناس یا مشاور میتواند به مادر کمک کند تا احساسات خود را بپذیرند، راهبردهای مقابله با اقدامات را بیاموزد و الگوهای فکری منفی را تغییر دهد. درمان شناختی-رفتاری (CBT) و درمان بین فردی (IPT) از جمله روشهای درمان در درمان بیماری پس از زایمان هستند.
- حمایت اجتماعی: دریافت حمایت عاطفی و عملی از همسر، خانواده و دوستان بسیار مهم است. آنها میتوانند در مراقبت از نوزاد، انجام کارهای منزل و گوش دادن به صحبتهای مادر کمک کنند.
- ذخیره کافی: تلاش برای داشتن خواب کافی، حتی در دورههای کوتاه، میتواند به بهبود خلق و کمک کند. در صورت امکان، از دیگران برای مراقبت از نوزاد در طول شب به شما کمک کنند.
- تغذیه سالم: مصرف یک رژیم غذایی تغذیه و مغذی میتواند بر سلامت جسمی و روانی تأثیر مثبتی داشته باشد.
- ورزش منظم: انجام فعالیتهای بدنی سبک مانند پیادهروی میتواند به کاهش استرس و بهبودی کمک کند. قبل از شروع برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.
- گروههای حمایتی: پیوستن به گروههای حمایتی مادران میتوانند برای ارتباط با افرادی که تجربههای مشابهی دارند، به اشتراک گذاشتن احساسات و دریافت راهنمایی و حمایت از آنها، فرصتی پیدا کنند.
- مراقبت از خود: اختصاص دادن زمان کوتاه در روز به انجام کارهایی که از آن لذت میبرید، مانند خواندن کتاب، گوش دادن به موسیقی یا گرفتن یک حمام آرامشبخش، میتواند به بهبود وضعیت روحی کمک کند.
- صبور باشید: بهبودی از زمان میبرد. مهم است که صبور باشید و به خودتان اجازه دهید تا بهتر شوید.
نکته مهم برای خانواده و اطرافیان:
اگر متوجه تغییرات خلقی قابل توجه در یک مادر از صدمات شدید، می شوید تا به دنبال کمک حرفه ای باشید. حمایت و درک شما میتوانید نقش بسیار مهمی در بهبود داشته باشید.
بیماری پس از زایمان یک بیماری قابل درمان است و هیچ مادری نباید با آن دست و پنجه نرم کند. با تشخیص زودهنگام و دریافت کمک مناسب، مادران میتوانند سلامت روانی خود را بازیابند و از لذت مادر بودن بهرهمند شوند.
